فنون مشاوره
منظور از فنون مشاوره چيست؟
فنون مشاوره، مجموعه قواعد و روشهاي است که اجراي مشاره موفقيت آميز را ممکن مي سازد. مشاور با بهره گيري از اين فنون مي تواند مراجع را در رسيدن به اهداف مشاوره و حل مشکلات رواني بطريق موثرتري ياري دهد.
فنون آغاز جلسه مشاوره
1- مصاحبه مشاوره اي که هنري است مشتکل از عادات روشها و مهارتها رابطه اي حضوري عقلاني عاطفي و هدفدار بين مراجع و مشاور
2- برقراري رابطه حسنه مشاوره اي اضطراب مراجع را کاهش مي دهد و او را به طرح مشکل ترغيب مي کند.
3- پذيرش و احترام بي قيد و شرط توجه به احساسات و گفتار مراجع
4- اطمينان بخشي به مراجع از محرمانه بودن جلسات مشاوره اي
5- مشاوره بايد در مکاني آرام و به دور از سرو صدا انجام پذيرد تا مراجع و
مشاور به آسايش خاطر بتوانند به بررسي مشکلات و حل آنها بپردازند.
فنون ادامه جلسه مشاوره
1- گوش دادن فعال
مشاور بايد تمام توجه به حواس خود را بطور کامل برگفتار و حرکات مراجع
متمرکز سازد. مشاور از طريق گوش دادن فعال به دريافت صحيح پيام مراجع مرفق
مي شود و مي تواند مراجع را بدرستي بشناسد و مشکلش را درک کند.
2- انعکاس گفتار و ا حساس:
مشاور مراجع را به بحث بيشتر و عميق تر و جستجوي راه حل هاي مناسب تشويق کند
3- سازمان دادن :
سازمان خط مشي و نحوه اداره جلسه مشاوره را مشخص مي کند و از ابهام مراجع و مشاور مي کاهد
شيوه هاي سازمان دهي به جلسه مشاوره شامل
تعيين زمان و طول جلسه مشاوره
بيان محدوديتها و اهداف جلسه مشاوره
گفتگو درباره نقشهاي مراجع و مشاور است.
4- رهبري جلسه:
از طريق اعمال فنون رهبري، نحوه اداره جلسه مشاوره و ميزان مشارکت و فعاليتهاي مراجع و مشاور مشخص مي گردد.
شيوه هاي رهبري جلسه مشاوره
مستقيم
غير مستقيم
انتخابي
در روش مستقيم رهبري و تعيين خط مشي جلسه مشاوره با مشاور است و مراجع بيشتر از گفتار و افکار مشاور پيروي مي کند.
در روش غير مستقيم با برقراري رابطه حسنه مشاوره اي مراجع مي تواند مشکل
خود را حل کند و بخش عمده اي از فعاليتها و مسئوليتهاي جلسه مشاوره به
مراجع واگذار مي گردد.
در روش انتخابي مشاور با توجه به موقعيت جلسه و نياز مراجع از هر روشي که مقتضي بداند براي حل مشکلات استفاده مي کند.
5- تشويق
تشويق مراجع را به ادامه فعاليت ترغيب مي کند و او را به بررسي افکار و عقايدش دلگرم مي سازد.
6- مواجه با سکوت
سکوت مراجع در آغاز جلسه مشاوره بدان جهت است که او با موقعيت و اهداف مشاوره آشنائي ندارد.
سکوت مراجع در ادامه جلسه مشاوره که به علت خشم و احساسات دردناک، تفکر،
مقاومت اتفاق مي افتد مشاور قبل از شکستن سکوت بايد علل وقوع آن را
بشناسد.
7- برخورد صحيح با مقاومت مراجع
گوش داد فعال
صحبت درباره موضوعات روزمره و عادي
تجزيه و تحليل علل مقاومت
در صورت تکرار حالت مقاومت خاتمه دادن به جلسه مشاوره
فنون پايان دادن به جلسه مشاوره
موقتي
دائم
پايان موقتي زماني است که جلسات مشاوره بعدي هنوز تشکيل ميگردد پايان
دائمي هنگامي است که مراجع به اهداف مشاوره و خود – رهبري رسيده است و مي
تواند مشکلاتش را حل کند و فعلا جلسات مشاوره بعدي تشکيل نخواهد گرديد.
براي پايان دادن به جلسه مشاوره رعايت نکات زير به ترتيب ضرورت دارد:
مراجع و مشاوره بايد لحظه فرا رسيدن پايان جلسه مشاوره را بدانند.
پس از اعلام پايان وقت جلسه مطالب بحث شده در جلسه مشاوره بايد خلاصه شوند
براي اطمينان از يادگيري مراجع و کمک به عملي شدن آموخته ها بايد براي مراجع تکيلف تعيين شود.
مشاور پس از انجام موارد فوق وقت جلسه آينده را با توافق مراجع تعيين مي کند.